Osoba bezrobotna z prawem do zasiłku zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy ma prawo poszukiwać pracy w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej oraz prawo do transferu tego zasiłku za granicę. Formularz E 303 potwierdzający prawo do tego transferu, wydawany jest na wniosek bezrobotnego przez wojewódzki urząd pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania bezrobotnego.

Podstawa prawna.
Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego opiera się na dwóch zasadach:

1. eksportu świadczeń z tytułu bezrobocia - art. 69 rozporządzenia EWG Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w ramach Wspólnoty
2. sumowania okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia - art. 67 rozporządzenia EWG Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w ramach Wspólnoty.

1. Transfer świadczeń z tytułu bezrobocia do innego kraju UE

Osoba bezrobotna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy posiadająca prawo do zasiłku dla bezrobotnych może wyjechać do innego kraju UE/EOG (- kraje Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego: Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Luksemburg, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Włochy, Wielka Brytania oraz Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry) w celu poszukiwania pracy i tam pobierać zasiłek dla bezrobotnych przez okres 3 miesięcy. Zasiłek w wysokości ustalonej w kraju, w którym nabyła prawo do zasiłku przeliczany jest na walutę kraju poszukiwania pracy i wypłacany w tamtejszym urzędzie pracy lub innej instytucji właściwej. Przesłanie zasiłku dla bezrobotnych do kraju poszukiwania pracy jest możliwe po wydaniu formularza E 303.

Aby otrzymać świadczenia w kraju poszukiwania pracy przed wyjazdem należy spełnić podstawowe warunki:

• osoba zainteresowana musi być uprawniona do świadczeń z tytułu bezrobocia,
• osoba zainteresowana nie może być studentem,
• osoba bezrobotna musi być zarejestrowana w urzędzie pracy przez min. 4 tygodnie (urząd ten może uznaniowo skrócić wskazany okres, szczególnie w sytuacji, gdy z bezrobotnym wyjeżdża cała rodzina)
• osoba musi uzyskać stosowne zaświadczenie z PUP

Po spełnieniu powyższych warunków bezrobotnemu przysługuje prawo do otrzymywania świadczeń w kraju poszukiwania pracy przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Bezrobotny zachowuje prawo do świadczeń w kraju, w którym nabył prawo do zasiłku, jeżeli powróci przed upływem okresu wskazanym w formularzu E 303.

Procedura postępowania
W celu poszukiwania zatrudnienia w innym niż Polska kraju członkowskim osoba bezrobotna powinna:

1. zgłosić zamiar wyjazdu w swoim powiatowym urzędzie pracy oraz pobrać wniosek i zaświadczenie niezbędne do wystawienia formularza E 303.
2. złożyć wypełniony wniosek o wydanie formularza E 303 wraz z zaświadczeniem z PUP z odpowiednim wyprzedzeniem w wojewódzkim urzędzie pracy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Na terenie województwa podkarpackiego jest to Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie.
3. po wydaniu formularza E 303 należy zgłosić się w instytucji właściwej (urząd pracy) kraju poszukiwania pracy w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od deklarowanej w formularzu E 303 daty wyjazdu. Niedotrzymanie tego terminu spowoduje utratę prawa do zasiłku.

Należy pamiętać o tym, że:

• w przypadku rezygnacji z wyjazdu należy niezwłocznie zwrócić formularz do wojewódzkiego urzędu pracy,
• w przypadku zmiany terminu wyjazdu:
  • do 7 dni powiadomić WUP,
  • ponad 7 dni bezrobotny zobowiązany jest zwrócić wcześniej wystawiony formularz.

2. Sumowanie okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia

Okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia potwierdzane są na formularzu E 301. Możliwość sumowania okresów pracy lub ubezpieczenia w krajach UE/EOG (kraje Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego: Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Luksemburg, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Włochy, Wielka Brytania oraz Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry.) jest kierowana do pracowników, którzy występują w danym kraju członkowskim o zasiłek dla bezrobotnych. W przypadku, gdy ostatni okres zatrudnienia obywatela UE/EOG nie jest wystarczająco długi w celu nabycia świadczeń z tytułu bezrobocia istnieje możliwość zsumowania okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia z dwóch lub więcej państwach członkowskich. Okresy takie są brane pod uwagę przez właściwą instytucję danego państwa przy ocenie spełniania warunków uzależniających nabycie, zachowanie lub odzyskanie prawa do świadczeń z tytułu bezrobocia. Sumowaniu podlegają wyłącznie okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia nabyte w ramach istnienia stosunku pracy. Ustawodawstwem stosowanym dla ustalenia prawa do świadczeń z tytułu bezrobocia jest wyłącznie ustawodawstwo państwa ostatniego zatrudnienia. Mechanizm sumowania jest stosowany tylko wtedy, gdy zainteresowany nie osiągnął w miejscu swojego ostatniego zatrudnienia odpowiednio długiego okresu pracy, niezbędnego dla nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych przewidzianego przez ustawodawstwo danego kraju.

Procedura ubiegania się o formularz E 301:

Osoba zainteresowana wydaniem formularza E 301 powinna złożyć wniosek o wydanie formularza w instytucji właściwej (Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie, ul. Lisa-Kuli 20,35-025 Rzeszów), do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia i okresy uznane przez polskie prawo za równorzędne z okresem zatrudnienia, do których należą np. okres urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów, okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy.